ภาคีเชียงใหม่ถกใหญ่! ขับเคลื่อนนโยบายคุมเหล้า-สงกรานต์ 69 ชูสกัดนักดื่มหน้าใหม่ บังคับใช้ กม.แพ่งเอาผิดร้านค้าที่ขายให้คนเมา

เชียงใหม่ (10 เมษายน 2569) – ณ สระว่ายน้ำสโมสรหมู่บ้านนิมมานรดี อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ศูนย์พัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชนภาคเหนือ (NYDC) ร่วมกับ เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพเยาวชน (ขสย) และ เครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) โดยการสนับสนุนจาก สสส. จัดประชุมขับเคลื่อนข้อเสนอเชิงนโยบายต่อกลไกระดับจังหวัด เพื่อเตรียมความพร้อมพื้นที่ปลอดภัยช่วงเทศกาลสงกรานต์ 2569 และสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฉบับใหม่,

ย้ำกฎหมายใหม่: ร้านค้าต้องรับผิดทางแพ่งหากขายให้คนเมา

ที่ประชุมได้มีการเจาะลึกเนื้อหาของ พ.ร.บ. ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 8 พฤศจิกายน 2568 โดยประเด็นสำคัญที่เป็นข้อท้าทายใหม่คือ “ความรับผิดทางแพ่งของผู้ขาย” หากร้านค้าขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้บุคคลที่มึนเมาจนครองสติไม่ได้ แล้วบุคคลนั้นไปก่อเหตุเสียหาย เช่น ขับรถชนหรือทะเลาะวิวาท ร้านค้าต้องร่วมรับผิดชอบชดใช้ค่าสินไหมทดแทนด้วย, นอกจากนี้ยังเน้นย้ำโทษอาญาจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท สำหรับการขายให้เด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี

เสียงสะท้อนจากผู้ปฏิบัติงาน: ข้อเสนอ “หน่วยงานรับช่วงต่อ” ลดภาระตำรวจ

เจ้าหน้าที่ตำรวจ สภ.เมืองเชียงใหม่ ได้สะท้อนปัญหาในเวทีว่า การจัดการกับเด็กและเยาวชนที่เมาสุรามีขั้นตอนที่ยุ่งยากและใช้เวลานานกว่า 3 ชั่วโมงต่อกรณี เนื่องจากต้องใช้สหวิชาชีพ, จึงมีข้อเสนอเชิงนโยบายให้จังหวัดจัดตั้ง “หน่วยงานรับช่วงต่อ” หรือสถานพักพิงชั่วคราวเพื่อให้ตำรวจสามารถส่งตัวเยาวชนที่เมาหรือมีปัญหาพฤติกรรมไปดูแลได้ทันที เพื่อลดภาระงานของเจ้าหน้าที่ในช่วงเทศกาล, ซึ่งทาง พมจ. และ สสจ. ได้เสนอให้ใช้กลไกของศูนย์คุ้มครองเด็กระดับตำบลและพนักงานเจ้าหน้าที่ส่งเสริมความประพฤตินักเรียนนักศึกษา (ศูนย์เสมารักษ์) เข้ามาช่วยสนับสนุน

จับตา “ช่องว่างสโมสร” และแผน “สายลับขยับตัว” ช่วงสงกรานต์

เครือข่ายเยาวชนแสดงความกังวลเรื่องการใช้ช่องว่างทางกฎหมายประกาศพื้นที่สาธารณะหรือสถานที่ราชการให้เป็น “สโมสร” เพื่อให้สามารถขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้, โดยเฉพาะในพื้นที่จัดงานขนาดใหญ่ของจังหวัด ซึ่งภาคีเครือข่ายจะทำการติดตามตรวจสอบอย่างใกล้ชิด,

สำหรับมาตรการช่วงสงกรานต์ เครือข่าย YSDN เชียงใหม่ เตรียมดำเนินภารกิจ “สายลับขยับตัว” ลงพื้นที่ตรวจสอบการขายเหล้าให้เด็กใน 4 จุดหลัก ได้แก่ ห้างเมญ่า, มาลินพลาซ่า, เซ็นทรัลเฟสติวัล และริมน้ำปิง, พร้อมรณรงค์แคมเปญ “สงกรานต์สร้างสรรค์ 3S” (Safe เล่นปลอดภัย, Soft เล่นสุภาพ, Spirit คงวัฒนธรรมประเพณี) และเน้นย้ำเรื่อง “Respect ก่อนสาด” เพื่อป้องกันการคุกคามทางเพศตามกฎหมายอาญาฉบับใหม่,

สรุปข้อเสนอเชิงนโยบายสำคัญต่อจังหวัดเชียงใหม่:

1. การบังคับใช้กฎหมายเข้มงวด: เน้นการสืบหาต้นเหตุร้านค้าที่ขายแอลกอฮอล์ให้เด็กและคนเมาจนเกิดอุบัติเหตุ,

2. ผลักดันตัวแทนเยาวชน: สนับสนุนให้ประธานสภาเด็กและเยาวชนจังหวัดเข้าไปมีส่วนร่วมในคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับจังหวัด,

3. เชิดชูร้านค้าต้นแบบ: จัดทำโครงการร้านค้าสีขาวที่ปฏิบัติตามกฎหมายไม่ขายเหล้าให้เด็กเพื่อเป็นแบบอย่างในชุมชน,

4. สร้างพื้นที่สร้างสรรค์: ส่งเสริมกิจกรรมทางเลือกสำหรับเยาวชน Gen Z ที่มีแนวโน้มดื่มลดลงแต่ชอบทำกิจกรรมตามเทรนด์ เช่น ร้านบอร์ดเกม หรือกิจกรรมดนตรีปลอดเหล้า,

ผู้เข้าร่วม 16 องค์กร

1. องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่

2. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่

3. สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดเชียงใหม่

4. เทศบาลนครเชียงเชียงใหม่

5. สถานีตำรวจภูธรเมืองเชียงใหม่

6. ศูนย์คุ้มครองผู้บริโภคภาคประชาชนจังหวัดเชียงใหม่

7. เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพเยาวชน (ขสย.)

8. ศูนย์สร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาเชียงใหม่ CCDC

9. สภาพลเมืองเชียงใหม่

10. มูลนิธิพัฒนาเครือข่ายสุขภาพ

11. NYDC พัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชน

12. YSDN เชียงใหม่

13. สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า ภาคเหนือตอนบน

14. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เชียงใหม่

15. โรงเรียนนวมินราชชูทิศพายัพ

16. เครือข่ายครูใจดี โรงเรียนยุวทูตศึกษาพัฒนาราชพฤกษ์